Economisch weerbericht (61): Fixing Global Finance

Economisch weerbericht (61): Fixing Global Finance

Een eenduidig antwoord op de vraag naar het beste financiële systeem is er niet. Financiële systemen wisselen per land of region en veranderen door de tijd. De factoren die bepalen wat een optimaal financieel stelsel is, zijn het niveau van economische ontwikkeling, de effectiviteit van regulering, de mate waarin een economie open is, de fase waarin de financiële globalisering zich bevindt en niet te vergeten hoever de automatisering is voortgeschreden. Toch zijn er voldoende waarnemingen en analyses die kunnen helpen de vinger op de wonde plek te leggen van het huidige systeem. Martin Wolf, Associate Editor & Chief Economics Commentator van de Financial Times heeft ze samengebracht in zijn Fixing Global Finance-studie.

In 2008 verscheen het boek Fixing Global Finance, waarvan de ongetwijfeld geüpdate paperback in 2010 het licht ziet. In maart 2006 hield Martin Wolf een Fixing Global Finance-voordracht op het Bernard Schwartz Forum on Constructive Capitalism (ppt).

De insteek was globalisering en effectiviteit: een goed werkend financieel stelsel. Om te beginnen haalde Wolf de volgende waarneming aan van Larry Summers, [http://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_Summers] die tegenwoordig de Amerikaanse National Economic Council voorzit:

“Global capital markets pose the same kinds of problems that jet planes do. They are faster, more comfortable, and they get you where you are going better. But the crashes are much more spectacular.”

Daar borduurde Martin Wolf als volgt op voort:

“Het financiële systeem is het hart van het kapitalisme. Als het werkt, is het een uiterst effectief mechanisme om middelen over te hevelen van diegenen die er over beschikken maar ze niet kunnen gebruiken naar wie er om zitten te springen. Gaat het echter mis, dan leidt dat tot grote verliezen en jarenlange crises.”

 

Zo is het met de kredietcrisis en de Grote Recessie dus precies gegaan.

“De afgelopen 25 jaar is een periode geweest van globalisering die in veel opzichten vergelijkbaar is met de tijd voor de eerste wereldoorlog. Dat geldt ook voor de frequentie waarmee financiële crises elkaar opvolgen. Een belangrijke kanttekening daarbij is dat zelfs het best denkbare financiële systeem inherent problematisch is, omdat het natuurlijk in feite om niets anders gaat dan handel in beloften. Vertrouwen is daarom altijd een schaars goed en kennis is altijd beperkt. Daardoor kunnen er in markten grote stemmingswisselingen optreden en breekt er soms regelrechte paniek uit. Als deelnemers beseffen dat ze niet weten wat er aan de hand is, dan kunnen ze kuddegedrag gaan vertonen.”

“Financiële crises zijn er in overvloed geweest en hebben elkaar in snel tempo opgevolgd. De laatste kwart eeuw voor de millenniumwisseling waren er 112 systemische bankcrises, en tussen 1983 en 1997 deden zich 95 crises voor in opkmende economieën en 44 in de rijke landen. Van de crises in de opkomende economieën waren er 17 bankgerelateerd, 57 waren valutagerelateerd en 22 waren een combinative van beide, wat het meest schadelijk is. De rijke landen hadden 9 bankcrises, 29 valutacrises en 6 combicrises. In de kwart eeuw tot 2003 overstegen 27 crises het fiscale kostenniveau van 10 procent van het BNP. Deze troffen de hele wereld, maar de grootste crises deden zich voor in de opkomende economieën. Vier financiële systeemcrises uit de afgelopen decennia hebben diepe sporen nagelaten: de Latijns-Amerikaanse schuldencrisis uit de jaren ’80; de zogenaamde tequilacrisis, die vanuit Mexico om zich heen greep in 1994 en ’95; met name de Aziatische crisis van 1997 en ’98, die oversloeg naar Brazilië en Rusland in ’98 en ’99, een als een totale verrassing kwam; en de Argentijnse crisis van 2001 en 2002.”

Martin Wolf concludeert:

“We zijn niet bij machte geweest om het wereldwijde financiële systeem passend te laten werken en dat heeft grote negatieve gevolgen gehad op nationale, regionale en op wereldschaal. Onze onmacht heeft het export-georiënteerde mercantilisme nieuw leven ingeblazen en de legitimiteit van globalisering ondermijnd. Het herhaalde falen van het financiële systeem is de grootste economische mislukking van de globalisering geweest. Gelukkig heeft de wereld nog geen volgende wereldwijde financiële crisis meegemaakt sinds de crises in de opkomende markten van 1997 en 98.”

Wolf zei dit in maart 2006 en vervolgde met een vooruitziende blik aldus: “Dat zou kunnen betekenen dat we een stabiele toestand hebben bereikt, maar dat is erg voorbarig. De zogenaamde stabiliteit die we nu hebben is niet meer dan het gevolg van het nieuwe patroon waarop kapitaal zich van a naar b begeeft: van de rest van de wereld naar hoog kredietwaardige landen waar goed wordt verdiend: met name de Verenigde Staten.” Precies daar is met de kredietcrisis en de Grote Recessie nu een eind aan gekomen

N.B.: zie ook:Brittanica en luister naar deze podcast.


Geplaatst in

Delen

0
0


Er zijn 12 reacties op dit artikel

  • Martin Wolf heeft volgens mij maar ten dele gelijk omdat hij naar mijn overtuiging de invloed en de consequenties van menselijke keuzes onvoldoende betrekt in zijn analyse. ‘De handel in beloften’ crasht regelmatig omdat het kuddegedrag in aanloop naar een crisis niet wordt ingeperkt op het moment dat de grens van het systeem wordt bereikt. Overigens doet iedereen hier aan mee! Daarom vraag me af of de visie van Martin Wolf volledig is.

    ‘“Het financiële systeem is het hart van het kapitalisme. Als het werkt, is het een uiterst effectief mechanisme om middelen over te hevelen van diegenen die er over beschikken maar ze niet kunnen gebruiken naar wie er om zitten te springen. Gaat het echter mis, dan leidt dat tot grote verliezen en jarenlange crises.”

    In de hele discussie over het financiële systeem komt het aspect van het menselijk gedrag onvoldoende aan bod. In aanloop naar de meeste crisissen blijkt dat menselijke beslissingen een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het ontstaan van de crisis. Het systeem werd vaak aangepast zodra de grens van het systeem werd bereikt. Bijvoorbeeld door het verruimen van de kredietmogelijkheden. We verkopen liever een hypotheek aan mensen die het eigenlijk niet kunnen betalen, dan dat we moeten zeggen: ‘Sorry, we kunnen u volgens de regels van het spel geen hypotheek verstrekken’.

    Terwijl het systeem alle alarmbellen laten rinkelen, kiezen we ervoor om het model aan te passen of om te veronderstellen dat het dit keer echt anders is. De keuze voor groei, werd belangrijker geacht dan de (natuurlijke) beperkingen voor het systeem. Griekenland heeft in aanloop tot de toetreding tot de euro gelogen over hun begrotingstekorten. Als de Grieken zich aan het kapitalistische systeem hadden gehouden, ofwel eerder pijnlijke maatregelen hadden genomen omdat de grenzen waren bereikt, hadden zij nu niet zo diep in de problemen gezeten. Er was list en bedrog nodig om het systeem buiten werking te stellen. Zie: http://www.z24.nl/analyse/artikel_103861.z24/Opinie_Mathijs_Bouman__Gooi_de_Grieken_uit_de_euro_.html?maxcount=3&offset=0&abuseid=104595&commentTitle=Waarom+dat?&commentAlias=harry+Veerman&component=report

    geplaatst op
  • Klopt Arnoud, de visie van Wolf is niet zaligmakend en hij zegt ook nog wel meer dan wat ik hierboven even in elkaar heb gedraaid (zie de links). Wat ik aan het oordeel van mijn buikspreekpop Martin Wolf hierboven zo aardig vind, is de feitologie en de voorzienige blik.

    De kritiek op de titel van Wolf is dat hij helemaal niet aangeeft hoe Global Finance dan gefixt moet worden, maar daar was de beste man natuurlijk nog even niet aan toe. Hij legt "slechts" een aantal belangrijke zwaktes van het systeem bloot. Concrete voorstellen komen er nu pas.

    In oktober 2009 pleitte Mervyn King, de president van de Bank of England voor “utility banking” ofte wel de terugkeer van de nuts(spaar)banken. King stelde een strikte scheiding voor tussen reguliere bankzaken regelen voor particulieren en bedrijven enerzijds, en het risicovollere “investment banking” anderzijds. De regulerende instanties zouden investment banking ook veel beter moeten uitleggen en met waarschuwingen omkleden. In de Financial Times maakten Niall Ferguson en Laurence Kotlikoff het onderscheid tussen “legitiem bankieren” en “gokken met geld van de belastingbetaler”. Ferguson is onder meer verbonden aan Harvard Business School en Oxford University en Kotlikoff aan Boston University en NBER, het Amerikaanse National Bureau of Economic Research.

    geplaatst op
  • Mooie toevoeging Jaap. De mannen - Mervyn King, Niall Ferguson en Laurence Kotlikof, Ferguson – maken een koppeling tussen de gevolgen van ons gedrag en de zoektocht naar de grenzen van het systeem. Ik hoop dat hun invloed toereikend is. Zou de volgende stelling waar kunnen zijn: na een crisis neemt de invloed van deze denkers toe en vervolgens brokkelt hun invloed in aanloop naar een nieuwe crisis weer af?

    geplaatst op
  • Tja, er zal altijd worden gesjoemeld, maar Global Finance MOET beter, en is ook steeds verder verbeterd. Tegelijk komen er nieuwe uitdagingen die de noodzaak om Global Finance te vervolmaken nog harder onderstrepen: Kopenhagen, alle elementen uit data-intensive scientific discovery, NBIC, herindustrialisatie. Daarom denk ik dat zeker het komende decennium (relatief) voorbeeldig met poen zal worden omgesprongen. Maar dat het vervolgens weer ontzettend fout zal gaan - dat is inherent aan het spelletje van beloning en risico, van ondernemen en verdienen, en het misbruik daarvan.

    geplaatst op
  • Geweldig voorstel van Paul Romer: steden bouwen in ontwikkelingslanden. De minst verdachte partner is Duitsland. Nou, dan zijn we hier in no time uit de crisis!

    geplaatst op
  • Hervormingen in de US nu goedgekeurd door Huis van Afgevaardigden. Nu de Senaat nog. Bankiers hebben de boodschap volgens Obama nog steeds niet goed begrepen. Zondagavond lokale tijd op CBS:

    "I did not run for office to be helping out a bunch of fat cat bankers on Wall Street," Obama said, in excerpts released by CBS News. He went on to criticize banks that received and repaid government bailout money and then resumed paying eight-figure bonuses to top executives. "The people on Wall Street still don't get it," Obama said. "They're still puzzled why it is that people are mad at the banks. Well, let's see. You guys are drawing down 10, 20 million dollar bonuses after America went through the worst economic year... in decades and you guys caused the problem."

    geplaatst op
  • Gelukkig dat er een beginnetje wordt gemaakt richting een proces van normalisatie. Ik realiseer me heel goed dat hier het woord norm(atief) in zit verscholen. Maar dat is nu net de bedoeling. Als we één ding hebben kunnen leren van het recente verleden, is het wel dat we niet afhankelijk moeten zijn van het grillige gedrag van mensen. Het gedrag moet worden ingeperkt. Voor junks, gokkers, of geldfokkers is dit een onmogelijke opdracht!

    Nivellering is gedurende een lange tijd een vies woord geweest. Als we terugblikken op de geschiedenis, dan waren de jaren naoorlogse jaren tot aan de jaren tachtig van de vorige eeuw zo slecht nog niet. In mijn ogen stond Nederland er toen op velerlei terreinen beter voor dan nu. De ongelijke verdeling van de welvaart, en de afgebroken kaders die het menselijke gedrag konden beteugelen, hebben geleid tot de grootste crisis ooit.

    Toppers mogen wat mij betreft goed verdienen. Laat dat duidelijk zijn. Ze zijn vele malen slimmer dan de meesten, bovendien werken ze velen malen harder dan het gepeupel, en hebben veel meer verantwoordelijkheid te dragen dan het volk (waar ik overigens zelf toe behoor).

    De filosoof Sarkar wilde het kapitalistische systeem aanpassen. Hij wilde crisissen voorkomen door te pleiten voor een systeem waarin toppers maximaal 10x het minimumloon konden verdienen. Goed dat Obama de norm wil aanscherpen. Misschien moeten we maar weer terug naar de naoorlogse jaren.

    geplaatst op
  • Ha Arnoud, wat verdient Obama? En Geithner? En Bernanke? En Cox? En een topman van een topbank? Zie hier :-)))))))

    geplaatst op
  • BusinessWeek vond dat het tijd was om zo vlak voor de kerst een geluksonderzoek te doen onder ‘ons soort mensen’. Voor een goed verstaander, hiermee doelen ze op mensen met een hogere opleiding, goede banen en goede inkomens.

    De uitslag zal je niet verbazen: http://www.welingelichtekringen.nl/geluk-maak-je-zelf.html . Je kunt je dus afvragen of de Britse managers vooral voor zichzelf op de vlucht zijn: http://www.welingelichtekringen.nl/britse-managers-vluchten-voor-hogere-belasting.html .

    geplaatst op
  • Paul Volcker in Der Spiegel:

    "The recovery is quite slow and I expect it to continue to be pretty slow and restrained for a variety of reasons and the possibility of a relapse can't be entirely discounted. I'm not predicting it but I think we have to be careful.

    We have the Silicon Valley and that whole kind of high tech industry is still our strength but we need something broader than that too.

    We are dedicated to financial engineering and it hasn't worked out too well. I wish we had fewer financial engineers and more mechanical engineers."

    geplaatst op
  • Jaap, kan ik hieruit opmaken dat de Britse managers zich eigenlijk moeten laten omscholen? ;-)

    geplaatst op
  • Arnoud, Wat Volcker met lede ogen aanziet, is dat de hightech straks niet meer (alleen) uit Silicon Valley gaat komen. Ook de hele innovatieve economie schuift razendsnel op naar met name het Verre Oosten. Dan doen onze Amersfoortse jongens van DHV bijvoorbeeld het uitstekend. Maar dat is dan ook een eminent ingenieursbureau. En wat betreft Britse managers die zich moeten laten omscholen -- a little too late wellicht. Manager zijn is al lang niet meer hip. Oude stijl althans, en daar zijn er nog steeds te veel van.

    geplaatst op

Plaats zelf een reactie

Log in zodat je (in het vervolg) nóg sneller kunt reageren

Vul jouw naam in.
Vul jouw e-mailadres in. Vul een geldig e-mailadres in.
Vul jouw reactie in.

Herhaal de tekens die je ziet in de afbeelding hieronder


Let op: je reactie blijft voor altijd staan. We verwijderen deze dus later niet als je op zoek bent naar een nieuwe werkgever (of schoonmoeder). Reacties die beledigend zijn of zelfpromotioneel daarentegen, verwijderen we maar al te graag. Door te reageren ga je akkoord met onze voorwaarden.