Crossmedialisme: fictie of werkelijkheid?

Crossmedialisme: fictie of werkelijkheid?
,
@peterluit

Het woord crossmedia zorgt onverminderd voor volle seminars, talloze artikelen en veel marketing geweld om vanuit welk bestaand medium dan ook, vooral nieuwe media toe te passen om boodschappen op meerdere manieren aan de man te brengen.

Onlangs verscheen DAG, omgeven met het woord crossmedia. DAG verscheen vooral de eerste dag als krant, gratis af te halen op trein- en metrostations, hoge scholen en universiteiten en bij Albert Heijn. Op de dag zelf al verschenen vele analyses van DAG op de vele media blogs die ons land inmiddels rijk is. De snelheid van meningsvorming is bijna net zo onwerkelijk als het crossmedialisme van DAG op de eerste dag van verschijnen. We gunnen elkaar nog nauwelijks de tijd om crossmedia tot wasdom te laten komen. Natuurlijk is het een containerbegrip, met vele mogelijke interpretaties vanuit zowel marketing, communicatie als technologie.

Crossmedia is een begrip op zoek naar haar eigen betekenis. Het is een begrip waarvoor ik geen goeroe heb kunnen ontdekken, die er zijn of haar label aan heeft kunnen hangen. Maar het is opvallend dat het begrip erg veel in Nederland voorkomt. In google resulteert het begrip in de eerste paar pagina’s in links naar Nederlandse websites, pas enige pagina’s verder blijkt ook Adobe dit begrip te hanteren binnen haar product InDesign, omdat deze applicatie iets met XML kan. Ja, dan is het handig om ook crossmedia te noemen, want XML en crossmedia gaan kennelijk hand in hand. Ook de afkorting XML vraagt meer dan eens om verduidelijking, maar velen durven het niet te vragen uit angst voor dom versleten te worden.

DAG: Crossmediaal

Overhypte terminologie in het media landschap heeft een hoge populariteit gekregen. Zo ook het begrip web 2.0. Ook hier bestond er eerst de term en daarna de betekenis. Ook web 2.0 is nu volop gaande. Of het exact definieerbaar is, is natuurlijk een vraag waard. Waar zitten precies de scheidingslijnen tussen 1.0 en 2.0? En is er zoiets als web 1.5? Een aantal weken geleden introduceerde ik de term papier 2.0. Waarom ook niet? De grafische sector heeft net zoveel behoefte aan innovatieve termen om binnen het crossmedia landschap mee te kunnen doen als elk ander. We kennen namelijk ook al tv 2.0. De grafische branche is veel te behoudend in haar eigen marketing. Papier 2.0 zou over digitaal papier kunnen gaan, of over RFID en zelfs narrowcasting (op zichzelf ook alweer zo een breed containerbegrip).

Alle termen bij elkaar weerspiegelen ‘media bewegingen van deze tijd’. En tijd hebben we kennelijk niet meer. Alles moet in één keer duidelijk zijn, meteen toepasbaar en meteen resultaat opleveren. De mens is echter zelf de traagste factor in deze.
Toch vindt crossmedia volop plaats. Vele verwachte en onverwachte elkaar versterkende media combinaties met al dan niet een achterliggend businessmodel, zijn er volop. In het groot, in het klein, gelijk verdeeld of ongelijk verdeeld over de media kanalen. En wereldwijd, al wordt lang niet altijd de term crossmedia eraan verbonden.

Dat DAG met papier begon, is daarentegen niet zo raar. Het is nog steeds een behoorlijk leidend medium. De zichtbare aanwezigheid van een gratis krant, doet de consument vrijwel altijd succesvol aanzetten tot het consumeren van het medium. En dat is waar adverteerders op zitten te wachten. En als uit analyses blijkt dat de gratis kranten dan ook nog eens vooral door jongeren worden gelezen, dan is een rendabele businesscase zo gemaakt. Eenmaal de juiste adverteerders binnen (dat vergt dus wel even wat aanloop verliezen), kan het spel rondom crossmedia beginnen. Via SMS, het web, e-mail marketing, narrowcasting in treinen en taxi’s, allemaal met vernieuwende businessmodellen. Er wordt volop geëxperimenteerd, maar we schamen ons bijna om dat te zeggen. We weten niet precies hoe al die media kanalen hun effecten achterlaten op het gewenste actie-reactie model van de adverteerder. Reclame maken blijft ook met nieuwe media kanalen toch voor een groot gedeelte een gok. Het gewenste resultaat is nooit precies te bepalen. Maar niet meedoen is geen optie.

Voor uitgevers is crossmedia al een even groot dilemma. Het is niet even het bij elkaar rapen van wat content en dan via een knop over de kanalen verspreiden. Het zit niet alleen in de vorm, maar ook in de inhoud. Maar daarnaast ook in de organisatie. Het is niet zo heel erg voor de hand liggend om redacties voor papier, internet en audiovisueel zomaar even bij elkaar te zetten. Een eenduidig model bestaat hiervoor nog niet en ook hier wordt volop geëxperimenteerd vanuit alle thans op zichzelf bestaande kanalen. Generalisten praten doorgaans wat makkelijker over integratie van mediacreatie- productie- en distributie processen over de kanalen heen, maar specialisten hebben vaak terecht een juiste mening over de ‘look & feel’ van een medium. Zo hebben radio- en televisie mensen een bepaalde lichaamstaal en spraak die bij het medium past. De eerste web 2.0 (?) pogingen van kranten- en tijdschriften uitgevers lieten dan ook totaal verkeerde personages horen en zien, waarmee het aan papier toegevoegde medium meteen een te geringe waarde vertegenwoordigde. De consument weet niet te defiëren wat er fout is, maar voelt het wel. Ook DAG had op de eerste dag een filmpje met een ‘weerlezer’, ondanks het feit dat hij precies vertelde wat er nodig was, had de man de verkeerde uitstraling en al helemaal een verkeerde stem. ‘Op stemtraining sturen’, zou een specialist uit de omroep wereld zeggen, samen met een goed kledingsadvies.

Anderzijds leert men snel. Verse journalisten omarmen crossmedialisme, terwijl de ouderen in hun laatste dagen van hun bestaan in een afgezonderd hoekje nog de artikelen mogen afmaken voor pagina 20. Nieuwe journalisten moeten concurreren met burgers, niet met hun collega’s van andere bladen, want ook die zijn doorgaans ook te laat bij een gebeurtenis. De burger staat al klaar met zijn telefoon met ingebouwde camera, en voordat de professionele journalist in zijn auto is gestapt, gaat het niet-professionele bericht al de wereld rond. Journalistiek niet juist? Zou kunnen, maar het is wel nieuws en met de nieuwe media kanalen wel al verspreid. Ook hier weer de koppeling tussen snelheid en crossmedia.

Even terug naar het buitenland. Ik constateerde al dat het begrip crossmedia vooral een Nederlandse ‘zaak’ is. Hoe zou dat nou toch komen? Ook het woord multimedia resulteert in Google vooral op de eerste pagina’s in links naar Nederlandse websites gevolgd door wat sites uit België en Duitsland. Laatst ontmoette ik virtueel iemand uit Manilla, die via Monique de Haas tijdens een congres in Helsinki de term crossmedia voor het eerst hoorde. Voor deze studente een openbaring. Ik vroeg haar naar de ‘crossmedia playground’ in Manilla, waarop ze reageerde met de opmerking ’Er is hier nog geen eens sprake van een crossmedia zandbak’. Maar ook in Europa resulteert de term niet automatisch in een inspirerend gesprek. Zo was in onlangs in Macedonië bij een modern printbedrijf in de hoofdstad Skopje. Het kostte enorm veel moeite het begrip te verduidelijken, maar sprak ondanks dat niet tot de verbeelding. Kranten hebben links en rechts wat websites, ook televisie doet wat met soortgelijke formats als ‘uitzending gemist’, maar niemand lijkt er echt opgewonden van te raken. ‘Zijn wij dan zo overhypt met slechts de term en hebben we dan verwachtingen die veel hoger liggen dan andere bevolkingsgroepen die kennelijk met wat nuchter wenkbrauwen fronsen, al dat media geweld gewoon over zich heen laten komen?’

Of ligt het aan de economische structuur van ons land, waarbinnen vooral toch nog steeds onzekerheid heerst? En als er dan een klein stukje herstel lijkt te gaan ontstaan, gokken we allemaal op een stukje van één taart die we dan crossmedia noemen. Lekker samen bezig zijn, elkaar beconcurreren met een term, die nog niet het geld oplevert, waar we met z’n allen op hopen. Dat is vooral hetgeen we aan de oppervlakte zien. In de diepte is er echter heel veel gaande. Het verschil? Ze gebruiken de term niet, maar richten zich primair op het effect ervan.

Binnenkort ook in InCT!


Geplaatst in

Delen



Er zijn 33 reacties op dit artikel

  • Ik zie dat je inmiddels ook de video DAG: Crossmediaal hebt toegevoegd Peter. Vreemd dat deze tot gisteren nergens was opgepakt. Het was namelijk een interessant item. Kort maar zeker de moeite waard!

    geplaatst op
  • Ik zag hem via Crossmedialog en was net bezig `Upstream als de 'bronvinder' te vermelden, maar je was me voor.

    geplaatst op
  • Kwam 'm gisteren toevallig tegen toen ik op YouTube aan het rondsnuffelen was. Via de referrals op YouTube zag ik dat ook Planet de video al had gevonden. Denk dat we met z'n allen YouTube en dan met name channels als Uitzendinggemist en VPRO nog moeten leren vinden als bron.

    Denk overigens zowiezo dat je juist in dit soort columns veel meer moet werken met links naar bronnen of achtergrondinformatie. Dat maakt internet juist zoveel anders dan al die andere media!

    geplaatst op
  • Haha, geweldig, ik zie de links verschijnen terwijl ik de reactie plaats. Helemaal top Peter!

    geplaatst op
  • @peter: wat denk jezelf dat ten grondslag ligt aan het feit dat we termen als 'crossmedia' preferen boven bv. 'multichannel' (wat volgens mij meer in de states het geval is)?

    Ik vind het overigens niet vreemd dat er eerst een term is en dan pas de beweging. 'Werkelijkheid' ontstaat hier pas als mensen samen proberen nieuwe paden te bewandelen en zich niet laten afleiden door eventuele spraakverwarringen.

    Zijn niet heel veel dingen in het leven enigszins fictie, tot het punt dat we het massaal omarmen en dan aannemen dat het er is? ;-)

    geplaatst op
  • Narrowcasting, crossmedia... allemaal containers vol Hollands ONbegrip. Voor iedereen die het horen wil nog maar luidkeels "crossmedia begint met mediaonafhankelijk kunnen denken" het kruisen van verschillende media is immers wat anders dan de de toegevoegde waarde van de combinatie vinden PUNT

    geplaatst op
  • Vroeg me al af waar je bleef Albert ;-)

    geplaatst op
  • Zo zie ik dat ook Albert, maar volgens mij kan je dat toch ook wel wat 'vriendelijk' zeggen. Ik voel negatieve energie uit je reactie komen... ;-) (puntkomma streepje haakje)

    geplaatst op
  • @Ronald: ik persoonlijk denk dat 'kruisbestuiving van kanalen' meer verborgen ligt in de term crossmedia, dan in de term multichannel.

    @Albert: ik hoor inderdaad ook heel vaak de slogan 'middelenvrij denken' voorbij komen in met name de bureau wereld.

    geplaatst op
  • Indira, ik heb niet zoveel woorden nodig hoor. Ik herhaal Peter "Voor uitgevers is crossmedia al een even groot dilemma. Het is niet even het bij elkaar rapen van wat content en dan via een knop over de kanalen verspreiden. Het zit niet alleen in de vorm, maar ook in de inhoud". Het zit 'm vooral in het doel, wat wil je met het middel crossmedia bereiken.

    geplaatst op
  • .... daarna komen vorm en inhoud pas aan de orde. Vriendelijk genoeg? :)

    geplaatst op
  • Albert, mijn dank is groot. Ik kan niet zoveel hebben he door de hormoontjes haha

    geplaatst op
  • @Peter
    Met alle respect maar ik vind dit artikel een beetje zeurderig Peter. Deze discussie is al zolang gaande en notabene al eerder vrijwel exact ingegeven op MF door jou.

    En ondertussen veelbelovende initiatieven die als paddestoelen uit de grond wortelen, ondernemers die met een dikke vette knipoog en pragmatische inslag het fenomeen web 2.0 en de crossovers die er een rol in spelen een verdere boost geven en met dit soort nodeloze taal, overhypt papier 2.0, hun bips afvegen.

    geplaatst op
  • Een kopje koffie op toilet 2.0 dan maar? :-)

    Klasse!

    geplaatst op
  • Hallo Annet, off-topic hebben we de afspraak gemaakt om ergens te genieten van een cappuccino (2.0?). Kunnen we eens nadenken over al die media 2.0......

    geplaatst op
  • @Peter
    off topic, erg leuk, van MF meligheid naar wat serieuzere conversaties, komt er bij mij direct een vraag op: kun je het over media-ontwikkeling hebben zonder 2.0 uberhaupt te noemen? try?

    geplaatst op
  • Een lastige Annet. 2.0 zie je nu dus overal. ik denk dat het vooral te maken heeft met de bewustwording dat onze maatschappij vooral op sociaal gebied aan het veranderen is. Zowel in real life als in virtual life. De mogelijkheden om als individu deel uit te maken van nieuwe soorten collectieven is daar mijns inziens de basis van. Ik maak deel uit van zo een 12 social virtual networks. Leuk, zou je zo denken, maar wat is de werkelijke waarde ervan ten opzichte van mensen ontmoeten in Life 1.0? Juist daarom is een kopje koffie (1.0 of 2.0) zo leuk. De emotie van het elkaar in de ogen kijken, de lichaamstaal, de spraak, het geluid, daar gaat om. Is dus allemaal heel basic 1.0 volgens mij. En uuhhh, media 2.0 is daarvan slechts een onderdeel.....

    Mijn MMM model (millimeters - papier, Megabytes - on-line en zo, Minuten - broad- net- en narrowcasting) mist in deze nog twee niet digitale M's: de mond en de meters. De mond voor 'in real life met elkaar praten' en de meters van de bioscoop, het theater....

    Dus tijdens dat kopje koffie genoeg om over te praten.....

    geplaatst op
  • Oeps, als ik bij elke kritische reactie een toilet moet afhuren voor een kop koffie zal ik moeten uitwijken naar de Amsterdam Arena denk ik. Fijne 2.0 meeting. :) Of is dit nou crossmedia?

    geplaatst op
  • @Albert: zag ik jou net voorbij schuiven in het 20:00 journaal? TSS Crossmedia stond daar. Interessante analyse gaf je daar. Gaat RTL met Tien een paard van Troje binnenhalen? Of zei je dat niet . . .

    geplaatst op
  • Yep, zoiets....even afwachten want daar komt de komende periode wel duidelijkheid in. Maar dat de Mol een aardige herpositionering aan het uitvoeren is moge duidelijk zijn. Dit was een eerste hele belangrijke stap...

    geplaatst op
  • @Albert: ik waardeer je humor, maar soms moeten we in zowel artikelen als in reacties, de redactionele fomule van Marketingfacts in de gaten houden. Ik realiseer me dat zeer. Is alles wel een marketing feit, dat is de vraag......

    @Peter: Jammer, 'uitzending gemist'.

    geplaatst op
  • Peter die probeer ik mede te bewaken. Ik zie MF namelijk niet echt als een datingssite. :)

    geplaatst op
  • @Peter: daar kun je een site van maken. Zit potentie in ;-)

    geplaatst op
  • Ik hoop dat Marco in staat is om nu reacties op dit topic af te sluiten, alhoewel ik wel wederom hartelijk moest lachen (in 1.0) om jullie beider reacties.

    geplaatst op
  • @Marco
    Kom er maar in! Voordat het niveau nog verder zakt ;-)
    Hij was wel scherp Albert, haha

    geplaatst op
  • Thats me Dreamwood! :{i

    Gekkigheid, tis mooi 2.0 gecrossmedieert zo...

    geplaatst op
  • Voor geïnteresseerden: volgende week vindt in Haarlem Interact plaats, waar ondermeer door VNU en IDG wordt gesproken over het fenomeen 'cross media'. Deelname is gratis.

    geplaatst op
  • Crossmedia is Nederland 0.9. Er is sinds Marshall McLuhan wel iets veranderd... Een medium is slechts een middel en je hebt geschiktere en minder geschikte media. Laten we het eens hebben over content en ons daarop focussen. Content is King, the medium is the messenger.

    (en don't flame the messenger ;-)

    geplaatst op
  • @Seth
    helemaal mee eens!

    geplaatst op
  • @Seth:

    "If content is king, then distribution is the power behind the throne" ;)

    Ik weet eerlijk gezegd niet meer precies waar ik deze stelling vandaan heb gehaald, maar er zit zeker een kern van waarheid in. Zo zou ook in plaats van User Generated Content een grotere rol kunnen worden toegekend aan User Distributed Content. Wie daarin een goede slag kan maken wordt uiteindelijk tot Emperor gekroond.

    geplaatst op
  • @ Rick,
    Kijk vooral even in de comments.

    geplaatst op
  • @Rick
    User Managed Content? het is maar welke balans je maakt ...

    @Gijsbregt

    zonder content geen traffic en vermaak en vermaak is nu juist de drijfveer van de user-met-de-korte-spanningsboog, ergens te blijven hangen, om weer weg te gaan en terug te keren, en te hangen

    plat, maar het is ook plat ;-)

    in die zin is content diffuus, eigenlijk maar een zeepbel, denk je niet?

    geplaatst op
  • Ooit het SWOCC-boekje "Multimediasynergie, 1+1=3 of meer" van Fred Bronner bekeken?
    De publicatie geeft een goede schets van de problematiek en geeft een aantal praktische tips voor mediaprofessionals die multimediaal aan de slag willen.

    geplaatst op

Plaats zelf een reactie

Log in zodat je (in het vervolg) nóg sneller kunt reageren

Vul jouw naam in.
Vul jouw e-mailadres in. Vul een geldig e-mailadres in.
Vul jouw reactie in.

Herhaal de tekens die je ziet in de afbeelding hieronder


Let op: je reactie blijft voor altijd staan. We verwijderen deze dus later niet als je op zoek bent naar een nieuwe werkgever (of schoonmoeder). Reacties die beledigend zijn of zelfpromotioneel daarentegen, verwijderen we maar al te graag. Door te reageren ga je akkoord met onze voorwaarden.