Invloed vraagt meer dan een stoel aan tafel

Eind oktober waren veel reacties te lezen op de Dutch Design Week die gingen over de positie van design in relatie tot organisaties, of het bedrijfsleven zo je wil. Ik schreef een artikel over de gedachte dat design misschien allang serieus wordt genomen. Alleen niet in onze eigen bubbel en ook niet onder ‘onze’ voorwaarden.

19 november 2026, 07:00 67 x gelezen

Een van de reacties op dat artikel ging over het belang van inbedding. Taco Schmidt stelde: ‘Inbedding is nog geen invloed.’ En hij vervolgde: ‘Terwijl design in de uitvoering groeit, neemt het aantal Chief Design Officers wereldwijd sinds 2023 juist af. Design zit dus vaker in de organisatie, maar minder aan de tafel waar o.a. investeringsklimaat, duurzame transitie en innovatie agenda worden bepaald.’

Dat triggerde mij, om twee redenen. Ten eerste om het belang van een Chief Design Officer en ten tweede om het begrip ‘invloed’. Dat laatste lijkt me vele malen belangrijker, net als de vraag hoe je dat precies organiseert. Design hoeft niet per se aan de bestuurstafel vertegenwoordigd te zijn, zolang het belang van design maar aan die tafel vertegenwoordigd is.

Wat de Design Value Index ons leert

In 2013 publiceerde het Design Management Institute de eerste Design Value Index. Het deed onderzoek naar de prestaties van bedrijven die design centric waren. Het onderzocht 15 (en in 2014 16) Amerikaanse beursgenoteerde ondernemingen, waaronder Apple, Coca-Cola, IBM, Nike, Ford, Starbucks en Procter & Gamble. Uit dat onderzoek bleek dat organisaties die design hoog in het vaandel hebben staan veel beter presteren dan hun collega’s in de S&P 500.

DMI stelde onder meer de volgende eisen:

  1. Design moest organisatiebreed worden toegepast, niet alleen binnen één afdeling.
  2. Er moest een centrale designfunctie bestaan, geleid door een ervaren executive.
  3. Designleiderschap moest aanwezig zijn op senior managementniveau én binnen bedrijfsonderdelen.
  4. Het hoogste management moest design aantoonbaar ondersteunen als strategisch instrument voor innovatie en verandering.

Slechts 3 van de 16 onderzochte bedrijven hadden een CDO in dienst. Bij de rest van de organisaties was design in het senior management belegd. Kortom: we moeten het niet te veel in makkelijke symbolen zoeken. De opgave is complexer.

Design onder een andere naam

Of misschien juist eenvoudiger, als design inderdaad, zoals ik vorige week opperde, alomtegenwoordig is in veel organisaties. Alleen dan onder andere noemers, zoals innovatie, UX of digital development. Of als onderdeel van een ander domein, zoals productontwikkeling, branding of marketingcommunicatie.

Het verlangen naar een eigen plek

Het is interessant dat ‘wij van design’ zo graag een plek voor onszelf willen. Erkenning voor ons vakgebied, voor onszelf en voor wat wij kunnen bijdragen. Voor vakgebieden als communicatie en marketing geldt dat niet anders. Het is goed om daar eens naar te kijken, want dat laat direct zien dat het streven naar een positie op het hoogste niveau een queeste is die gedoemd is te mislukken. Communicatie en marketing hebben sinds mensenheugenis een stevige positie in het onderwijs, op business schools en in directies van organisaties. Toch staat die positie continu onder druk. Volgens onderzoek van Forrester gebruikte in 2025 nog 49% van de Fortune 500-bedrijven expliciet de titel Chief Marketing Officer. In 2026 is dat nog maar 36%.

Dicht bij de CEO, maar zonder vertrouwen

Nog veelzeggender is recent onderzoek van Boathouse, een onafhankelijk bureau uit Boston dat jaarlijks 150 CEO’s ondervraagt over hun CMO. De uitkomsten zijn ontluisterend. CMO’s staan dichter bij hun CEO dan ooit. Ze begrijpen de cijfers, ze presenteren in de boardroom, ze werken goed samen met de CFO. En toch neemt het vertrouwen van de CEO in het vermogen van de CMO om groei te realiseren af. Zelfs 57% van de CEO’s ziet de CMO vooral als uitvoerder.

Ook de manier waarop CEO’s naar marketing kijken is enorm verschoven. Een jaar eerder zag 65% van de CEO’s marketing nog als profit center (de investering in marketing rendeert). Nu ziet 60% het als cost center (marketing kost vooral geld). Slechts 13% heeft er veel vertrouwen in dat marketing kan aantonen wat het financieel oplevert.

De taal van de CFO is niet genoeg

Invloed vraagt dus meer dan een stoel aan tafel. En dat is volgens mij de kern.
Invloed gaat erom dat je in staat bent te laten zien wat je bijdraagt aan het realiseren van de bedrijfsdoelstellingen. Ruud Frambach betoogt in zijn boek Doet marketing ertoe? (ik parafraseer): als je invloed wilt, dan moet je de taal van de CFO spreken en hem of haar weten te overtuigen dat de investering die je doet bijdraagt aan het bedrijfsresultaat. Boathouse laat zien dat die taal spreken alleen niet genoeg is. Je moet het ook kunnen aantonen.

Een gezamenlijke opgave

Als je dit kunt volgen, dan ligt er een duidelijke opdracht: laat zien wat design bijdraagt. Maak het accountable. Dat lukt design niet alleen, net zo min als het marketing lukt en net zo min als het communicatie lukt. Trek daarom op met al die disciplines die design sterk raken en/of waar design een onderdeel van is. Het is een gezamenlijke opgave. De bijdrage van innovatie aan de organisatie. De bijdrage van marketing. De bijdrage van merk. De bijdrage van communicatie. In al die disciplines speelt design een cruciale rol. Maar die bijdrage krijgen we alleen scherp als we het als een Gesamtkunstwerk zien.

Wie organiseert dat gezamenlijke bewijs? En zijn we bereid om uit onze eigen bubbel te stappen?

Specialist in brand and identity. Helping organizations to find their voice and use it. Registered Senior Communication and Senior Marketing Professional (RM, SMP, SCP en NQL). NIMA Member.

Categorie

Plaats reactie

Marketingfacts. Elke dag vers. Mis niks!