Succesvolle ICT-projecten bij overheid: niet de minister moet het willen, maar de burger

22 april 2020, 06:00

De overheid kan dingen die niemand beter kan, simpelweg omdat marktwerking geen heilige graal is. Denk aan zorg, openbaar vervoer of het innen van belastinggeld. Sinds 2008 is er discussie of iets als bankieren een nutsvoorziening zou moeten zijn. Kortom: de neoliberale wind mag wel eens wat minder. Maar de overheid leert langzaam, zeker als het gaat om ICT-projecten.

Wel eens een aanbesteding ingevuld? De overheid is daarin kampioen onnodige vragen stellen, eisen bij elkaar verzinnen zoals hoeveel programmeurs u heeft. Dikke pakken papier en indekvoorwaarden een simpele briefing is vaak te veel gevraagd of sneeuwt dusdanig onder in de woordenval dat je het ook nog eens drie keer moet lezen en dus nooit echt to-the-point komt.

Scoringsdrang van ministers

Toen Hugo de Jonge aankondigde dat er een app zou komen wist iedereen die met complexe ICT-projecten voor de overheid op welke wijze dan ook in aanraking is geweest dat er weer een mislukt project aan zat te komen. Het was een poging te scoren die wel heel erg snel mislukte.

Overheden blinken uit in matige briefings en politiek speelt altijd een te grote rol

Overheden blinken uit in matige briefings en politiek speelt helaas altijd een te grote rol. Daarbij zijn de woorden snelheid en nieuw begrippen waar overheden al helemaal moeite mee hebben, dat is niet erg maar wel als je iets wil waar je eigenlijk weinig verstand van hebt. Een combinatie waar iedere deskundige meteen van weet: wordt niks.

Hoe gaat zoiets: projectteam wordt geïnstrueerd, belangrijkste argument: minister wil. Als dat op een memo staat is er niets meer tegenin te brengen, ieder verstandig mens die heeft geroepen: “Jongens niet doen” ligt er meteen uit of wordt gepareerd met “maar de minister wil het”, meer argument is dan niet nodig.

Eigen ervaring

Die politiek heb ik zelf een keer ervaren. Een succesvol complex project, zeer kundig aangestuurd door de ambtenaar van dienst werd gekild simpelweg omdat we iets voor elkaar hadden gekregen met een website (we hebben het hier over 2000) voor een budget van 200.000 euro met een resultaat dat met oude ICT-techniek niet goed was gelukt terwijl de teller al op dik 70 miljoen euro stond. Het risico op Kamervragen was voor de minister iets te groot. Dat zou nu niet meer kunnen, het internet ontkennen zou raar zijn, toen kon dat dus met argumenten als veiligheid, betrouwbaarheid en onbekendheid.

Succes? Simpel!

De randvoorwaarde om echt dingen goed voor elkaar te boksen in Den Haag op ICT-vlak is op zichzelf vrij simpel: ‘omdat de minister het wil’, mislukkans 90 procent. ‘Omdat de burger het wil’ en dat ook consequent blijven gebruiken (het was ons credo bij het succesvolle project), die randvoorwaarde werkt. Het referentiepunt is in ieder geval in orde.

Vervolgens de eerste stap: is het echt aannemelijk dat een dergelijke app werkt, daar is nog best discussie over. Daarna: peil wat de burger vindt en vraag uit welk offer men bereid is te brengen op bijvoorbeeld privacygebied. En als derde stap schrijf je een briefing en communiceer je die naar ontwikkelaars. Dan doe je de pitch en dan neem je de beslissing en breng je het naar buiten. Dat had een hoop werk gescheeld en ook het cynisme dat nu toch weer is ontstaan. Waren we twee weken verder geweest maar wel met een strategie.

Het is net marketing.

Stef Heutink
Creatief Directeur bij IVRM Reputatie

Stef is van origine een digitaal strateeg, al sinds 1993 gefascineerd door het medium internet en alles wat daarmee te maken heeft. Vanuit die hoek houdt hij zich nu zo’n 15 jaar bezig met merkstrategie en de invloed die dat heeft op reputatie. Stef was tot 2018 bij diverse bureaus verantwoordelijk voor strategie en creatie. Ook werkte hij een aantal jaren als zelfstandig adviseur. Sinds 2018 is hij creatief directeur bij IVRM Reputatie. Zijn specialisme richt zich op het ontrafelen van de kern van een organisatie of merk en het daaruit bedenken en ontwikkelen van communicatie, merk, marketingstrategieën. Bij IVRM is Stef betrokken bij complexe positioneringsvraagstukken van klanten en creatieve vertaling naar middelen.

Categorie
Tags

1 Reactie

    Roald van der Heide

    Ontzettend herkenbaar, helaas niet vanuit de ervaring. Wat zou ik graag een ICT-project bij de overheid van dichtbij willen zien!


    23 april 2020 om 09:04

Marketingfacts. Elke dag vers. Mis niks!