Wat is de functie van reclame wanneer de wereld is uitgegroeid?
Onze industrie is afhankelijk van groei. Merkgroei. Materialistische groei. Salesgroei. En die afhankelijkheid is steevast terug te zien in de slogans van reclamebureaus. Making good brands grow big, and big brands grow good. Helpt uw merk groeien. Laat uw bedrijf groeien.
Los van de weinig originele invalshoek, schept het ook een gevaarlijk dogma. Een soort linguïstisch lock-in-effect waarin we onszelf vastzetten in ons eigen, gevaarlijke en bijna fabelachtige geloof in oneindige groei. Want hoe leuk groei ook is, er zitten fysieke grenzen aan. En, breaking news, die grenzen hebben we inmiddels bereikt.
In de klimaatwetenschap zijn negen van dit soort planetaire grenzen vastgesteld. Denk aan klimaatverandering, biodiversiteit, zoetwatergebruik en de stikstof- en fosforkringloop. Dit zijn grenzen waarbinnen we moeten blijven om de aarde leefbaar te houden. Gaan we eroverheen, dan kunnen kritieke tipping points ontstaan. Het Amazonewoud dat verandert in een savanne. IJskappen die onherstelbaar smelten. Koraalriffen die afsterven. Dit zijn processen die onomkeerbaar zijn en een leefbare planeet over het randje kunnen duwen. Het is dus letterlijk van levensbelang om binnen deze planetaire grenzen te blijven opereren. Momenteel zijn er zeven van de negen overschreden.
Helft van onze gedachten is negatief
Maar dit gaat niet alleen over de planeet. Kijkt u eens naar de berichten over burn-outklachten, werknemerstevredenheid en mentale gezondheid. Ook in het mondiale noorden lijken we de grenzen van ons mentale welzijn te naderen. We zijn overprikkeld en dat is niet gek. Een gemiddeld mens in een stedelijke omgeving ziet tussen de 4.000 en 10.000 reclame-uitingen per dag. We denken meer dan 60.000 gedachten, en de helft is negatief.
Hoe dan verder?
In het laatste boek van topeconoom Thomas Piketty pleit hij voor een 25-urige werkweek en een reductie van consumptie. De rekensom is eenvoudig: minder werken = minder kopen = minder kapot = meer vrije tijd = meer leuk. Klinkt mij als werkschuwe millennial natuurlijk als muziek in de oren.
Oh, en doordat we de hoogste inkomens eindelijk belasten, gaan we er qua koopkracht ook op vooruit. Die lui hebben het namelijk voor elkaar gekregen om met hun 1% ongeveer 48% van het vermogen te hoarden. Kun je nagaan wat er gebeurt als je dat eerlijker verdeelt. Een ware revolutie. Eentje zonder bloed, nota bene. Dat zijn nog eens KPI’s.
Circulaire reclame
Er zijn steeds meer tekenen dat we ons in een tijdperk van omwenteling bevinden, waarin ‘radicale’ thema’s als postgroei en postkapitalisme langzaam hun weg vinden naar het mainstream gedachtegoed. Steeds meer mensen lijken zich te realiseren dat het huidige systeem onhoudbaar is. En dat macht wellicht moet verschuiven van producent naar consument. Van bedrijven naar burgers. En dat kan allemaal heel natuurlijk.
Want wie naar de natuur kijkt, ziet iets prachtigs. Je hoeft niet te groeien om tot bloei te komen. Een boom die is uitgegroeid, staat elke lente opnieuw in bloei. Een merk dat is uitgegroeid, kan elk jaar opnieuw ten dienste staan van zijn ecosysteem.
Misschien maken we in de toekomst wel circulaire reclame. Reclame die niet langer eindeloze groei nastreeft, maar in harmonie leeft met zijn omgeving. Niet meer, maar beter. Geen competitie, maar co-existentie.
En dat brengt ons bij de kern van dit vraagstuk: wat wordt de functie van reclame als de wereld straks is uitgegroeid.
Plaats reactie
Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.