Wanneer is msn’en merkinbreuk?

23 april 2008, 04:02

{title}Microsoft, MSN, merkenrecht en moeders. Meestal hebben die niet zo veel met elkaar te maken. Maar afgelopen maandag kwamen ze toch bij elkaar: het softwarebedrijf had een rechtszaak aangespannen tegen de vrouw over merkinbreuk door haar gebruik van de term “msn”. De vrouw uit Hoofddorp had een programma bedacht tegen overmatig chatten, dat ze heel toepasselijk MSNLOCK had genoemd. Daar was Microsoft niet blij mee. Niet zozeer (of misschien juist wel) omdat zij graag willen dat mensen veel chatten, maar omdat hier de merknaam MSN zomaar werd gebruikt.

De vrouw had echter een sterk tegenargument: wie de Van Dale erop naslaat bij het lemma “msn’en”, ziet daar “chatten via een messenger” als definitie. Niet “via Microsoft’s Live Messenger”. Msn’en is dus gewoon een synoniem voor chatten, en dat woord dan kan toch geen merk zijn?

Als een merknaam beschermd is, mogen anderen geen gelijksoortige software op de markt brengen onder een naam die lijkt op de merknaam. Daarvoor is het wel nodig dat de merknaam gedeponeerd is. Alleen een naam zelf gebruiken als merk is niet genoeg. Nog veel belangrijker is dat de naam onderscheidend vermogen heeft. Die juridische mond vol betekent in feite dat het wel een goede merknaam moet zijn. Geen beschrijvende kreet zoals “wc-reiniger” maar iets creatiefs als “WC-Eend” dus. Iets waaraan je kunt herkennen om welke wc-reiniger het gaat.

Het gevaar voor elk merk is dat het zo geassocieerd wordt met het product of de dienst erachter dat het een synoniem wordt voor dat product of die dienst. Een bekend voorbeeld is aspirine: ooit een merknaam voor een pijnstiller van Bayer, maar tegenwoordig de algemene naam voor elk pilletje dat je kunt slikken tegen hoofdpijn. Ongeacht van welk merk of welke werkzame stof er nu in zit. Bayer is dat merkrecht dus kwijt.

Om dat te voorkomen, moet een merkhouder er dus voor zorgen dat mensen de merknaam alleen gebruiken om het merkproduct mee aan te duiden. Wie de luxaflexen dichtdoet, kan een brief van de firma Luxaflex verwachten met de vraag of hij voortaan de verticale lamellen dicht wil doen. Google heeft ook niet graag dat u googelt bij Ilse, hoewel ze tegen zoeken bij Ilse vast geen bezwaar zullen hebben. En als u straks op een terrasje een Spa blauw bestelt maar kraanwater krijgt, vindt de Belgische bronwaterbottelaar het zeker niet erg als u heel erg boos wordt over deze -ahem- verwatering van het merk.

De merkhouder moet natuurlijk zelf ook de merknaam consequent op de juiste manier gebruiken. Sommige bedrijven hebben ondertussen hele handboeken waarin bijvoorbeeld staat welke kleur geel en rood het logo moet gebruiken en hoeveel graden de bogen in de gouden M moeten zijn. Dat is misschien wat overdreven, maar wat Startpagina in 2007 deed was ook weer het andere uiterste. Die hanteerden de slogan “Startpagina.nl, de startpagina van Nederland!” en verloren mede daarom hun rechtszaak tegen naäpers Startpagina.tv. Want ja, als je zelf aan aangeeft dat er meerdere startpagina’s zijn, dan kan “startpagina” dus niet jouw merknaam zijn.

Dit antichatprogramma gebruikte de merknaam MSN in haar eigen naam (MSNLOCK) en ook nog eens diverse malen in de documentatie, waar “msn’en” inderdaad als synoniem voor “chatten” gebruikt wordt. Logisch dat Microsoft daar boos over wordt.

Maar of ze het winnen? Ik betwijfel het. In Nederland is msn’en een heel gebruikelijke term voor “chatten”, en niet per se alleen bij mensen die de hele avond achter Microsoft’s Messenger hangen. Kijk maar eens hoe veel resultaten Google vindt voor msnen.

Daar komt nog eens bij dat het toegestaan is om aan te geven waar je product voor bestemd is, bijvoorbeeld als accessoire of uitbreiding. Ook als je daarbij andermans merknaam wilt gebruiken. Je moet het dan alleen wel bij een zakelijke, neutrale vermelding houden. Nu Microsoft’s Messenger zo populair is, lijkt het mij wel te rechtvaardigen om aan te geven dat dit programma MSN Messenger blokkeert. En als de merknaam “MSN” zo zwak is, lijkt het mij dat de naam “MSN Lock” dan geen probleem zou moeten zijn.

Update (25 april) in een persbericht meldt Microsoft dat zij de Van Dale zal verzoeken om bij “msn’en” te vermelden dat het gaat om een geregistreerde merknaam. Dat is iets waar Van Dale meestal wel aan meewerkt. Maar ik betwijfel of het genoeg zal zijn om het merk te redden. Een merk gaat immers niet verloren omdat het in Van Dale staat, maar omdat het verworden is tot een gewoon werkwoord. Van Dale is alleen maar een manier om te bewijzen dat dat is gebeurd.

Arnoud Engelfriet is ICT-jurist, blogger en partner bij juridisch adviesbureau ICTRecht. Sinds 2001 beheert hij de site Iusmentis.com met meer dan 350 artikelen over internetrecht.

Categorie
Tags

20 Reacties

    media

    Hmmm, zo had ik het nog niet bekeken maar je hebt absoluut een goed punt. Wat als je merknaam een gebruiksnaam is geworden zoals bij MSN’en. Ben benieuwd naar de uitspraak van de rechter.


    23 april 2008 om 04:19
    Bart

    Leuk geschreven 🙂 Met een glimlach gelezen, prettig zo op de vroege morgen. Ik denk dat Microsoft het niet gaat winnen overigens.


    23 april 2008 om 04:41
    ssmeding

    Goed verhaal. De positie van Microsoft wordt ook niet echt sterker door het feit dat ze zelf de naam van hun messenger hebben veranderd naar Windows Live Messenger. Hoewel het merk MSN nog wel actief bestaat heeft het chatlock daar niets mee te maken.


    23 april 2008 om 06:59
    Spijker

    Het is trouwens horizontale jaloezieën en niet horizontale lamellen.


    23 april 2008 om 07:53
    Lucas

    Ik heb de naam rss2msn.com (prachtige naam toch?) wel overgedragen toen MS het opeiste.

    Met grote tegenzin, na een uitspraak van een commissie die gaat over deze conflicten. Ik had geen zin hier verder tijd/energie in te steken, en had nog geen nadrukkelijke plannen wat met deze naam te doen. Het is wel wat flauw van MS… 🙁


    23 april 2008 om 08:04
    Petra de Boevere

    Googlen, ook zo’n werkwoord (staat trouwens nog niet in de Van Dale). Wat voor leuke merknaam kunnen we daarmee bedenken voor welke dienst:-)

    Ik denk dat deze mevrouw het wint trouwens.


    23 april 2008 om 09:35
    Bertwin

    @Arnoud: Duidelijk! Conclusie: Wat je ook doet, kom niet in de Van Dale. Of is iets te kort door de bocht..?


    23 april 2008 om 11:13
    ArnoudEngelfriet

    @Bertwin: dat is op zich een goeie, maar het is wel voor een deel buiten je macht natuurlijk. Het beste advies is om je merknaam altijd duidelijk als zelfstandig naamwoord te gebruiken, en daarnaast een soortnaam en/of werkwoord te voeren. WordPress is software om te bloggen en Spa is een merk bronwater.


    23 april 2008 om 11:20
    Jan

    Of het nu wel of niet mag. ik hou het voorlopig op een PR stunt om haar product onder de aandacht te brengen. en dat is wellicht beter gelukt dan ze aanvanakelijk had dirven dromen.

    Want zo nieuw is haar programma nu ook weer niet.


    23 april 2008 om 12:00
    ArnoudEngelfriet

    Microsoft kwam gisteren met een persbericht over MSNLOCK. Ik heb een update toegevoegd.


    25 april 2008 om 07:26
    chi666

    Mooi stuk Arnoud, klasse. Het blijft altijd bijzondere materie, merkrecht. Ik kan me nog herinneren dat een aantal jaar geleden Microsoft ook een ondernemer uit Friesland of zo aanklaagde om een domeinnaam, maar ik ben al weer vergeten waar dat om ging.

    Wanneer is de uitspraak?


    26 april 2008 om 13:11
    Martijn

    @ArnoudEngelfriet “Het was handig geweest als ze zelf een werkwoord hadden bedacht” Zoals dat doet Hyves met het krabbelen van een bericht en het pimpen van je layout etc.


    29 april 2008 om 06:36
    Martijn

    Rare zinsopbouw hierboven, het moet natuurlijk zijn:

    Zoals Hyves dat doet met…


    29 april 2008 om 06:39
    Radar

    Tjsa,, iedereen dus geen gelijk.. wel opofferen en ook nog eens dokken!! Wat is dat dat met de NL rechter.. Microsuf kennelijk zo een grote vinger in de pap?!

    Mijn vertrouwen in de Rechtspraak is al lang geleden zwaar beschadigd..(bijna onherstelbaar)

    groet


    11 september 2008 om 05:16

Marketingfacts. Elke dag vers. Mis niks!

Welke nieuwsbrief