You’re being Airbnb’ed: de sharing economy

Over de disruptive mix van netwerken, hipster-idealen en zolderkamerkapitalisme

       @freekbijl    9544 x bekeken

You’re being Airbnb’ed: de sharing economy

"Hello? We are the guests!" Een beetje lacherig stonden mijn vriendin en ik bij de voordeur van het appartement van Frederik tegen de intercom van de deurbel te praten. We gingen een lang weekend naar Kopenhagen en hadden via Airbnb een appartement geboekt. Onze eerste keer Airbnb'en. Frederik reageerde wat verrast. Hij had ons nog niet verwacht, maar kom boven. Geen probleem. Het gezellige appartement in het hippe Norrebro leek nog niet echt op de Instagramesque foto's van Airbnb. Het was nog een teringzooi en Frederik had toch echt nog een uurtje nodig om de boel aan kant te maken. Wij hadden zin in bier, lieten onze tassen staan en verplaatsten ons naar de kroeg die hij ons aanraadde. Anderhalf uur later belde Frederik. Hij had de sleutel bij de pizzeria op de begane grond achtergelaten en we konden erin. In 'ons' appartement aangekomen stond een reeds aangebroken fles wijn met 2 glazen op ons te wachten. Daaronder een papiertje met het Wifi wachtwoord. It was a perfect experience.

De opkomst van de sharing economy

Airbnb, het social platform waarbij mensen hun eigen huis kunnen verhuren als hotelkamer, is een serieuze bedreiging voor de hotelindustrie. Naar eigen zeggen heeft het eind 2012 meer kamerovernachtingen verzorgd dan alle Hilton-hotels bij elkaar. Dat is serieuze disruption van de hotelbusiness.

Airbnb staat niet op zichzelf. Menige tradtionele industrie wordt opgeschud door crowd-driven platformen. Een paar voorbeelden:

Daar waar de web 2.0-golf van bedrijven vol was met idealen, maar er maar weinigen overleefden, lijkt er een second coming van peer-2-peer (oud woord) gedreven platformen die sociale netwerken verbindt met slimme businessmodellen. De gebruikers zelf verdienen ook geld. Hipster-idealen meets zolderkamerkapitalisme en het succes is ongekend.

De vraag is wat de grote gevestigde bedrijven kunnen doen om niet ingehaald te worden door kleine startups. Om die vraag goed te kunnen beantwoorden, moeten we eerst inzicht krijgen in wat het succes van deze platformen verklaart.

Zelfs grote merken met Big Data zijn niet opgewassen tegen kleine intermenselijke ervaringen

Frederik was te laat met het schoonmaken van z'n appartement. Hij zou een lijstje maken met dingen die we konden doen in Kopenhagen en ons biertje betalen ter compensatie van het ietwat laat schoonmaken. Frederik was niet echt van de afspraken, maar dat was cool. Hij was gewoon ietwat chaotisch, grappig en hij deugde. Stel je nu dezelfde situatie voor bij een hotel. No way dat die een positieve review had gekregen.

Ervaringen die je als persoon met een bedrijf hebt zijn vaak bedacht, ontworpen, bediscussieerd, gemeten en op een robotachtige manier gepersonaliseerd. Hoezeer bedrijven ook hun best doen om persoonlijk te worden (eenduidig klantbeeld! service design!), het blijft gekunsteld. Als je eenmaal de drempel van een p2p-ervaring over bent gegaan, weet je dat geen bedrijf op kan tegen een echt persoon die echt z'n best doet. Sociale platformen voorzien in een primaire menselijke behoefte van zingeving en wederkerigheid.

Internet maakt hyperefficiënt delen en geld verdienen mogelijk...

Er is een hoop wat je hebt of kunt, maar verre van optimaal gebruikt. In de file sta je alleen met 3 lege plekken in je auto. Je huis staat leeg tijdens je vakantie. Je kookt meer dan je op kan. Je zonnepaneeltjes wekken meer energie op dan je zelf kunt verbruiken. Je hebt geld op een bankrekening staan. Je hebt tijd over en veel kennis. Internet maakt het mogelijk om al die kleine stukjes waarde die verloren lijken te gaan in de marge makkelijk te delen en te kapitaliseren.

… en netwerken zijn veel krachtiger in het oplossen van problemen dan klassieke organisaties

Hoewel we in de 21e eeuw leven, worden veel problemen met een 20e-eeuwse mentaliteit opgelost. Zowel links als rechts. Zowel markt als overheid gelooft dat grote instituties met grootse plannen het antwoord zijn op al onze problemen.

Neem het voorbeeld van Hilton vs Airbnb. Hilton is een grote institutie die een probleem oplost (ik moet ergens slapen als ik van huis ben). Dus ze analyseren, maken plannen en handelen. Ze bouwen hotels op bepaalde plaatsen met kamers van een bepaalde grootte met een bepaald bedieningsconcept eromheen en een bepaalde prijs. Het is verdomd lastig voor een hiërarchisch aangestuurd bedrijf om in te spelen op elke individuele behoefte.

Netwerken zijn hierin veel beter. Platformen zoals Airbnb drijven op de diversiteit en intensiteit van het netwerk en zijn als netwerk daarom veel beter in staat om in te spelen op verandering en individuele behoeften. In zijn boek Future Perfect (leestip 1) beschrijft Steven Johnson deze beweging als the Peer Progressive Movement. Voor een samenvatting zie onderstaande intro.

Wat betekent dit voor gevestigde organisaties?

Het antwoord op de problemen van morgen zal steeds minder komen van grote, hiërarchische organisaties met visionaire leiders. Grootse plannen, bedacht en uitgerold vanuit een centrum van macht passen niet meer in de digitale en genetwerkte wereld van de 21e eeuw. Dat betekent niet dat kleine startups met crowd-driven platformen elke bestaande business omver werpen. Grote corporates hebben nog steeds krachten die ertoe doen (schaalbaarheid, resources, kennis, uithoudingsvermogen, merken, etc). Ze zullen vooral meer moeten denken en doen als kleine startups en opnieuw hun markten en relevantie moeten vinden.

Als grootse, centraal bedachte plannen niet het antwoord zijn op de problemen van morgen, moeten we ook kritisch zijn over de rol van consultants, strategen en creatieven? Zij (wij!) zijn immers de eersten die worden gebeld door een klassieke organisatie als er ergens een 21e-eeuws probleem moet worden gekraakt. Ik zou mezelf dus tegenspreken als ik nu de 5 stappen naar succes zou presenteren. Er is echter wel een aantal lessen te leren:

  • Het organisatiemodel van een lean startup (leestip 2) past beter om nieuwe markten te vinden dan een klassieke organisatie met een innovator's dilemma (leestip 3).
  • Er is maar ruimte voor een beperkt aantal platformen (er kunnen geen 10 Marktplaatsen of Airbnb's zijn). If you can't beat them, join them.
  • Kijk waar je de kracht van netwerkmechanismen in je bestaande business kunt verwerken (bedrijven als Nike, Bol.com en Tesco hebben bv developer (API) programma's waarbij derden oplossingen kunnen ontwikkelen).
  • De sharing economy gaat niet alleen over diegenen die bezit willen delen, het gaat ook over mensen die toegang prefereren boven bezit. "As a service"-business modellen zijn mogelijk het antwoord.

In de 20e eeuw waren "delen" en "geld verdienen" bijna uiterste begrippen. Het ene kamp geloofde in grote overheden, het andere in grote bedrijven. Grote hiërarchische instituties zullen het in de evolutie van ondernemingen afleggen tegen organisaties die de kracht van netwerken kunnen kapitaliseren. Behoor je tot de eerste categorie, dan zou het aan de andere kant van de crisis nog wel eens koud kunnen worden...

Credits afbeelding: craigfinlay (CC)

0

Gepost in: E-business , Artikel , c2c, sharing economy

5 Reacties

Relevant verhaal.

geplaatst op om 08:54 uur

Freek, hoe zie jij de rol van de "Tribeleader" uit Seth Godin's vocabulair in dit verhaal? Je zet nu klassieke organisaties tegenover peer-driven netwerken. Die laatste heeft echter wel dat platform en behorende "leider" nodig om voorwaarts te gaan, keuzes te maken en richting te geven. Simpel gezegd: Zonder Airbnb waren de lege slaapkamers en zolders er al, maar Airbnb neemt de rol van Tribe Leader op zich om dat te bundelen en aan te bieden. Hoe verhoudt die rol in jouw beleving zich tot de rol van de directeur in de klassieke organisatie?

geplaatst op om 09:55 uur

Hey Freek,

Inderdaad een relevant verhaal. Onlangs een weekendje in Madrid beleefd en de overnachtingen via AirBnb geregeld. De host was zeer gastvrij, zoals ook bleek uit de reviews. Maar ze leverde meer dan alleen de slaapkamer. Ook de 'tips by locals' vergroten de beleving.

De reviews gelden niet alleen voor de hosts (aanbieders), maar ook voor de gasten (afnemers). Deze functionaliteit maakt het 'zelfregulerend' en helpt bij het wegnemen van eventuele wantrouwen. Mocht je als potentiële host twijfels hebben, kun je hierop terugvallen. Erg slim aangepakt.
Dit is in de reguliere hospitality branche anders. Daar word jij als gast niet beoordeeld. Waarschijnlijk betaal je onder andere om deze reden ook meer voor een hotelovernachting. Je koopt als het ware het risico voor de hotellier af.

Binnenkort reis ik naar Rio, daar hebben we ook via AirBnb de eerste nachten geboekt. Ik ben benieuwd naar onze ervaringen daar. Het is echt opkomend in Brazilië, je ziet er dagelijks nieuwe hosts verschijnen.

geplaatst op om 13:14 uur

Toch een kleine kanttekening bij de lyrische reacties die ik her en der lees over AirBNB. Het aangewezen zijn op mensen in plaats van op instituties heeft ook nadelen.

Zo cancellede mijn host in San Francisco doodleuk de reservering 1 dag van tevoren en was het onmogelijk om via airbnb nog een andere host te vinden (in het centrum) en waren we alsnog op een hotel aangewezen, dat drie keer zo duur was.

Wij waren niet de enige blijkbaar. De host delete vervolgens de pagina met de negatieve recensies en plaatste gewoon een nieuwe pagina, waar je dan van het bnb-systeem geen recensie op mag plaatsen om jij in het systeem daar niet aan gekoppeld bent.

geplaatst op om 15:48 uur

@Frank: Seth Godin is iets te ... kaal voor mij. Heb ik niet gelezen. Ik zie Airbnb als een bedrijf dat gebruik maakt van de kracht van netwerken om mensen prettig ergens te laten verblijven tijdens een trip of vakantie. En ze verdienen er ook geld mee. Leider klinkt als iemand die richting geeft, als hiërarchie. Maar de richting (waar je verblijft, voor welk bedrag, etc) bepaalt het netwerk. Ik denk dat het netwerk ook voor een belangrijk deel bepaald welke functionaliteit het platform krijgt.

@Marieke en @Alex dank voor de verdieping op het Airbnb platform.

@Sven Dank Sven!

geplaatst op om 22:02 uur

Plaats een reactie

Log in zodat je (in het vervolg) nóg sneller kunt reageren

  • Maximaal 5000 karakters. Basis HTML tags zoals <a> zijn toegestaan.

  • Let op: je reactie blijft voor altijd staan. We verwijderen deze dus later niet als je op zoek bent naar een nieuwe werkgever (of schoonmoeder). Reacties die beledigend zijn of zelfpromotioneel daarentegen, verwijderen we maar al te graag. Door te reageren ga je akkoord met onze voorwaarden.