Ukkies: hun brein en mediaopvoeding

Wat kunnen mediawijsheid-professionals adviseren aan ouders en pedagogisch medewerkers over de mediaopvoeding voor de jongste groep kinderen (0-6 jaar)? Hoe kunnen we met onze advisering zoveel mogelijk aansluiten bij de ervaring van veel ouders, die media voor jonge kinderen vaak gebruiken als een zoethouder?

Zijn tablets schadelijk voor jonge kinderen of juist goed? 

Recent is discussie ontstaan door de stellingname van Manfred Spitzer, die niets goeds kan ontdekken in media voor kinderen tot 6 jaar. Daarnaast gaan er stemmen op dat het spelen met tablets juist leerzaam kan zijn. Veel van de media voor ukkies wordt dan ook als ‘educatief’ aangeduid, hetgeen verwijst naar schools leren. 

Deskundigen lijken dus beide posities te kunnen verdedigen: ‘hoe eerder ze ermee leren omgaan, hoe beter’ versus ‘hoe later ze ermee beginnen, hoe beter’. De een zegt dat kinderen er veel van kunnen leren, de ander vindt dat het gebruik van tablets een gezonde ontwikkeling juist in de weg staat.

Wat heeft een tablet dat andere beeldschermmedia niet hebben? 

Meer nog dan televisie vroeger, lijkt de tablet (o.a. de iPad) een enorme aantrekkingskracht uit te oefenen op zeer jonge kinderen. De filmpjes die verbaasde, of misschien wel trotse ouders op YouTube zetten, getuigen hiervan. Hun gillende kinderen, peuters en kleuters, zijn soms ontroostbaar als ze even niet met de iPad mogen spelen. We weten dat beeldschermmedia, met alle snelle prikkels, vooral de rechterhersenhelft aanspreken: visuele prikkels, ruimtelijke interpretaties en emoties. Jonge kinderen functioneren vooral vanuit die rechterhersenhelft.

Mediaopvoeding is belangrijk bij het gebruik van beeldschermmedia door jonge kinderen: ze moet gericht zijn op de integratie van de rechter en linker hersenhelft. In de praktijk betekent dit dat mediaprikkels zinloos zijn (als ‘lege’ suiker), zolang ze niet worden verbonden met taal en verhaal.

Wanneer is een app ‘educatief’ voor jonge kinderen? 

Bij televisieprogramma’s kunnen ouders vrij snel zien welke mediaproducten bedoeld zijn voor ukkies (0-6 jaar): de programmering van een professionele selectie helpt hierbij. Het gevolg is dat ouders aangewezen zijn op informatie van anderen over de app. Zo lijkt de stempel ‘educatief’ die makers op een app zetten, onmiddellijk een aanbeveling te zijn. Dat is echter niet terecht. Een kind wordt pas leerling als de ‘hardware’ (in de hersens) startklaar is. Dit punt wordt bereikt rond de leeftijd van 6 jaar (in groep 3). Pas dan kan er gewerkt worden aan schoolse vaardigheden (letters en lezen, cijfers en rekenen).

Om dit document te downloaden moet je ingelogd zijn. Niet geregistreerd? Registreer je dan hier.