Het wenkend perspectief van consumenteninnovatie

Een onderzoek naar aard, omvang en beperkingen van consumenteninnovatie onder acht bedrijven

‘Het gat in de markt’ is een begrip dat tot de verbeelding spreekt. Deze verbeelding wordt vooral gevoed door voorbeelden waarin gewone mensen met een gewoon idee plotseling goud in handen blijken te hebben. De ontwikkeling van
nieuwe producten en diensten zou daarmee niet voorbehouden zijn aan bedrijven met ontwikkelings- en marketingafdelingen, maar ligt voor een ieder - met garage of zolder en een goed idee – binnen handbereik. Recent is uit onderzoek onder
Britse en Nederlandse huishoudens gebleken dat er veel consumenten zijn die aangeven wel eens een vinding te doen. Voor beide landen gaat het om zo’n 6% van de beroepsbevolking (Von Hippel e.a., 2010).

Wat uit dit onderzoek ook blijkt, is dat het leeuwendeel zijn vinding echter niet uitwerkt tot een commercieel product of commerciële dienst, maar het specifiek heeft bedoeld voor eigen gebruik. Dit neemt volgens de auteurs van het artikel niet weg dat in deze vindingrijkheid onder consumenten een substantiële economische potentie besloten ligt.

De democratisering van innovatie

In een eerder artikel ‘Democratizing Innovation’ (Von Hippel, 2009) veronderstelt één van de auteurs dat sprake is van een ontwikkeling en dat consumenteninnovatie steeds belangrijker zal worden. Deze ontwikkeling wordt met name gedreven door de ICT-revolutie, die consumenten steeds beter in staat stelt om zelf producten en diensten (door) te ontwikkelen. Innovatie is daarmee niet langer louter manufacturer centered, zoals dat het in wezen honderden jaren is geweest.

In dit verband wordt ook wel gesproken van de opkomst van open innovatie, waarbij innoverende consumenten en bedrijven niet alles zelf hoeven te bedenken en te ontwikkelen, zij kunnen zich steeds makkelijker verstaan met anderen. Ideeën en ervaringen worden steeds intensiever en vrijer gedeeld.

Uiteenlopende terminilogie

De toenemende betrokkenheid van consumenten bij innovatie komt in de literatuur vooral tot uitdrukking in de veelheid en gevarieerdheid aan terminologie. We bespreken hier in het kort de meest voorkomende begrippen. Het begrip consumenteninnovatie dat in deze studie centraal staat, verwijst naar innovaties die door consumenten zijn geïnitieerd. Het zijn innovaties die voortkomen uit een idee van een particuliere eindgebruiker. Van radicale consumenteninnovatie is
sprake wanneer deze particuliere eindgebruiker het idee ook zelf heeft uitgewerkt tot een prototype en eventueel zelf ook in productie heeft genomen en naar de markt heeft gebracht (al dan niet met behulp van een bedrijf). 

Consumenteninnovatie is niet gemakkelijk af te bakenen. Zo zijn er particulieren die niet zozeer als consument maar eerder als professional innovaties doen. Het zijn uitvinders die hun vindingen bij bedrijven aan de man proberen te brengen. Zij onderscheiden zich van innoverende consumenten, omdat hun vinding niet zozeer voortkomt uit eigen gebruik. Consumenteninnovatie is voorts soms moeilijk te onderscheiden van innovaties die door professionele gebruikers (in het business-tot-businesssegment) worden gedaan. Business-to-businessinnovatie komt veel voor in de industrie waar bedrijven hun toeleveranciers relatief vaak benaderen met suggesties voor de verbetering van specifieke productieprocessen (machines, software, hulpmiddelen en diensten). 

Crowdsourcing

Ten slotte wordt het begrip consumenteninnovatie nogal eens gecombineerd met het begrip crowdsourcing. Van crowdsourcing is sprake wanneer bedrijven bij de ontwikkeling van nieuwe producten of diensten gebruikmaken van kennis, mankracht of hulpbronnen van een grote groep van externen (bijvoorbeeld consumenten).

Consumenteninnovatie onderscheidt zich over het algemeen van crowdsourcing, omdat het initiatief bij consumenteninnovatie bij de consument ligt en bij crowdsourcing bij de producent. Deze studie richt zich op innovaties die door consumenten zijn geïnitieerd en die zijn ingegeven door eigen ervaringen die zijn opgedaan tijdens het particuliere gebruik van producten of diensten.

Om dit document te downloaden moet je ingelogd zijn. Niet geregistreerd? Registreer je dan hier.