Wordt Bksy de Peerby van het boekenvak?

Wordt Bksy de Peerby van het boekenvak?

Pas geleden werd Bksy (spreek uit: Boeksie) gelanceerd, een app waarmee je je boeken kunt delen met vrienden en bekenden. Het persbericht en het al gepubliceerde artikel erover op Boekblad riepen eerlijk gezegd nogal wat vragen op. 

Gebroken rug

Willen mensen hun boeken überhaupt wel delen? Op boeken zijn mensen vaak zuinig. Velen zullen het nare gevoel herkennen als een vriend of vriendin een van je boeken pakt en dat zover opent dat de rug breekt. Een andere praktische vraag is, hoe komen die boeken bij die vrienden en bekenden terecht? Gewoon geven kan alleen als ze dichtbij wonen of werken, maar vrienden en bekenden zitten vaak niet alleen in een straal van 5 kilometer om ons heen. Moeten we als Bksy-deelnemers onze boeken dan per post versturen? Een dun dichtbundeltje van 'Vasalis' laat zich nog wel door de brievenbus duwen, maar anders wordt het met 'De gebroeders Karamazov' van Dostojevski. Het versturen van dat boek kost al gauw de helft van de prijs van een jaarabonnement op de bibliotheek.

Waarom wil Bksy zo snel mogelijk naar de 100.000 gebruikers? Ja, dat zijn lekker veel boeken natuurlijk, maar het uitlenen van boeken doen mensen toch echt niet buiten hun directe vriendenkring. Dus wat maken die 100.000 gebruikers uit? Bij die hoeveelheid zou het verdienmodel duidelijk worden, zeggen de oprichters Peter Knol en Robbin Reijnen. Tja, niet onbelangrijk.

Bibliotheek van de toekomst

En dan de twijfels. Bksy zou dé bibliotheek van de toekomst zijn. Maar wat is dan de functie van een bibliotheek volgens de oprichters? Die lijkt wel erg beperkt geformuleerd. En er zouden diverse partijen in het boekenvak zijn benaderd voor samenwerking, maar "die zijn niet blij met ons", stelt Bksy. Wordt daarmee bedoeld dat angst de reden is dat die marktpartijen niet op een voorstel tot samenwerking in zijn gegaan? En over welke marktpartijen praten wij? Kortom, tijd voor een gesprekje met oprichter Peter Knol.

Volgens Knol is er geen sprake van het niet uit willen lenen van boeken door mensen. Althans, dat was hem nergens ter ore gekomen tijdens het hele proces van plan naar app. Op de vraag hoe het dan zit met het overdragen van de boeken als iemand niet dichtbij woont, heeft Bksy geen oplossing of uitleg. Dat versturen kost inderdaad geld. Dat was zo. Wel wordt nog gekeken of Bksy in de toekomst verder zal gaan met een open of een meer gesloten systeem. Met andere woorden, kun je in principe alle boeken van iedereen in de app lenen, zoals nu het geval is, of worden er in de toekomst groepen aangemaakt, bijvoorbeeld geografisch en/of naar interessegebied. Daarover moet nog worden nagedacht, aldus Knol. Hij sluit het zeker niet uit en benadrukt dat Bksy nu nog een basisdienst is die alle kanten op kan ontwikkelen. Dat is volgens hem het grote voordeel van de flexibiliteit van een startup.

Samenwerkingen

Hoe zit het dan met het ontbreken van de wil van marktpartijen om met Bksy samen te werken? Welke partijen hebben Knol en zijn zakenpartner gesproken? Begrijpelijkerwijs wil Knol geen namen noemen, maar die partijen zijn een gespecialiseerde kleinere uitgever en enkele bibliotheken, wil hij wel loslaten. En daaruit kwam het beeld naar voren dat deze partijen niet op Bksy zaten te wachten, omdat het een exponent was van de deel- en ruileconomie.

Wij spraken nog wat, maar eerlijk gezegd kon Knol mij niet overtuigen. Enige terughoudendheid van mensen om hun boeken uit te lenen in iets bredere kring, was geen item, vond hij. Dat kan. Maar omdat ik wilde weten in hoeverre ik daarin afwijkend was, heb ik het in kleine kring nagevraagd. Laat ik zeggen dat ik zeker niet de enige ben. Uitlenen aan goede vrienden, ok. Maar daarbuiten alleen boeken waar je toch al niet zoveel mee hebt.

Dat de mensen achter Bksy nog nadenken over het vormen van gebruikersgroepen of om geografisch zoeken mogelijk te maken, is verstandig. Persoonlijk denk ik dat je op die manier voor een groot deel het kostenprobleem van het versturen oplost. Als men inderdaad bereid is om boeken uit te lenen, waarom dan niet aan de mensen in de eigen straat? Aan de andere kant, ben je dan niet veel meer dan een sophisticated vorm van een bibliotheekkastje aan huis? Charmant, maar waarom dat gedoe als er goed functionerende bibliotheken bestaan?

Angst

Of angst voor de deel- en ruileconomie de reden is voor marktpartijen om niet met Bksy samen te werken, geloof ik gewoon niet. Ten eerste vind ik een gesprek met één kleinere gespecialiseerde uitgever en enkele bibliotheken nauwelijks voldoende om dat te kunnen stellen. Maar ten tweede denk ik dat als marktpartijen geen interesse tonen, dat vooral te maken heeft met twijfels aan het succes van Bksy. Niet in de laatste plaats omdat de app zoals die is, meer vragen oproept dan oplossingen biedt. Dit ‘marktpartijenverhaal’ zal ik maar schuiven onder het kopje bravoure en enthousiaste profileringsdrang. 'Flauwekul' vind ik zo onaardig klinken.

Ik wens Bksy alle goeds, maar ik vraag mij werkelijk af waarom de app zo basaal is gelanceerd. Had bijvoorbeeld nog eens goed gekeken naar de Goodreads-app. De uitleg dat zoiets hoort bij een startup, omdat die lekker snel kan schakelen, zoals Knol uitlegt, vind ik onvoldoende. Iets in betavorm uitbrengen, is prima, maar iets zo basaal uitbrengen dat het lijkt alsof er niet goed is nagedacht, zou ook een startup niet moeten doen.

Eerste indrukken

Omdat Bksy zich wel heel beperkt heeft georiënteerd, zal ik nog even helpen. Ik heb ook een paar mensen om een korte indruk gevraagd. Hier volgt hun mening. 

Frank Huysmans, hoogleraar bibliotheekwetenschap aan de Uva:

Het idee achter Bksy is niet echt nieuw. Community's van boekenliefhebbers bestaan al langer, het inscannen van je eigen boekencollectie is geen innovatie en het delen ervan met anderen is dat ook niet. Het zou leuk zijn als een app als deze het delen van boeken een boost zou kunnen geven. Samenwerken met openbare bibliotheken zou voor beide partijen voordelig kunnen zijn. Bibliotheken gaan steeds meer nadruk leggen op educatieve, sociale en culturele functies, terwijl de uitleenfunctie minder centraal komt te staan.

Ger Baron, City CTO, gemeente Amsterdam:

Bksy lijkt me een aardige app voor de groeiende groep mensen die geen waarde aan het bezit van boeken geven. Met bibliotheken heeft het weinig te maken, dat zijn tegenwoordige (vaak succesvolle) culturele ontmoetingscentra waar het gaat om kennis en kennisdelen. Zelf ben ik zo iemand die niet om boeken geeft: ik geef al mijn boeken eigenlijk door/weg, behalve werken die ik af en toe nog zou willen raadplegen (vooral dichtbundels en enkele favoriete romans).

Wat ik niet begrijp is dat Bksy er niet op ingericht is om digitale boeken uit te lenen, terwijl daar juist een enorm potentieel is. Brewster Kahle heeft met zijn internet archive (.org) ervoor gezorgd dat ePub’s ook uitgeleend mogen worden en daar ook een systeem voor bedacht. Digitale boeken worden in de VS meer verkocht dan papieren boeken en in Nederland gaan we daar hard achter aan. Digitale boeken beschadigen niet bij uitlenen, zijn het bezit van mensen die niet zo om papier geven en laten zich gemakkelijker uitlenen voor een bepaalde periode (mits een systeem dat faciliteert). Dat systeem is er nu nog eigenlijk niet, waardoor er veel illegaal wordt gedeeld. Zonder echt alternatief. Ofwel: Bksy is een aardige app, maar doet volgens mij vooral iets voor een doelgroep die snel zal overschakelen op digitaal.

Bob van Duuren, directeur Van Duuren Media:

Sympathiek initiatief, maar ten dode opgeschreven. Los van het ontbrekende businessmodel krijg ik de indruk dat er geen (markt)onderzoek naar is gedaan. Leuk voor kleine kring inderdaad, maar daar heb je geen app voor nodig.

Marcel van Driel, schrijver:

Ik ben zelf vrijwel helemaal overgestapt op digitale boeken en heb mijn papieren boeken weggegeven. Het idee van Bksy is niet zo gek, maar niet als het betekent dat je de boeken die je uitleent allemaal moet versturen. Dus ruilen en uitlenen in de directe omgeving is prima, maar zoals Bksy het nu doet, gaat het niet werken.

Rian Visser, schrijver:

Delen en lenen is tussen mensen onderling altijd gratis. Daar een betalingssysteem aan toevoegen lijkt mij ongelooflijk ingewikkeld, want hoe ga je dat registreren? En innen? Dan wordt het een bibliotheek. Bij de bibliotheken wordt de uitleenvergoeding collectief geïnd en via stichtingen als Lira, Pro en Pictoright uitgekeerd aan rechthebbenden.

Net als bij bibliotheekkastjes, ruilplekken op campings, verkoop op rommelmarkten en dergelijke, ontvangen auteurs niets als hun boek door meerdere mensen gelezen wordt. Ik heb daar niet zo’n moeite mee omdat ik denk dat het zeer kleinschalig zal blijven. Ik geloof niet dat mensen hun boeken en masse willen uitlenen.

Het mooie van papieren boeken is ook dat ze slijten en vies worden en dat het gebruik dus vanzelf na een tijdje stopt. Delen van e-boeken is daarom veel gevaarlijker. 

Waar ik wel moeite mee heb, is het sluiten van openbare bibliotheken, omdat hier een heel goede, professionele en betaalbare voorziening mee verdwijnt. Ik denk niet dat Bksky de OB kan vervangen.

Credits afbeelding: jarmoluk, licentie: Alle rechten voorbehouden

Delen

0
1


Er zijn 4 reacties op dit artikel

  • Tien jaar geleden begon LibraryThing al met een site waar iedereen zijn eigen catalogus van boeken in kon gaan bijhouden. Met functionaliteit om op ISBN titels toe te voegen. Het was/is niet bedoeld om boeken onderling uit te wisselen maar leestips, reviews en het creëren van een community te faciliteren. Door je eigen bibliotheekcatalogus te delen met anderen icm je reviews en meningen, breng je die anderen wellicht op ideeën en stimuleer je het lezen. Precies wat bibliotheken ook graag willen doen voor hun gebruikers want het zijn geen simpele uitleenfabrieken.

    Ik zag de aankondiging van Bksy vorige maand voorbij komen en heb het volledig genegeerd. "De bibliotheek van de toekomst", ambieert Bksy te worden terwijl het zich focust op die ene functie van de bibliotheek die al ruim 100 jaar bestaat: het (onderling) uitlenen van boeken. Wat de toegevoegde waarde hiervan moet zijn terwijl alle bibliotheken dit *vele* malen beter en efficiënter doen dan Bksy het ooit kan doen, daar gaat Bksy niet op in. Er wordt wat geroepen over 100.000 gebruikers, een businessmodel dat dan automagisch moet gaan ontstaan en er wordt gedroomd over een soort nationaal little free library netwerk waarbij de gebruikers zelf opdraaien voor het beheer en verzenden van de boeken naar elkaar. Tja, iedereen mag dromen van succes maar dat maakt het niet automatisch een goed idee.

    Ik werk ruim 20 jaar in bibliotheken en eens in de zoveel tijd komt er iemand langs die zelf een database gemaakt heeft van zijn boeken en zich afvraagt waarom 'bibliotheken zo ingewikkeld doen'. Het is toch zo simpel?

    Maar ik denk dat Bksy Nksy gaat worden.

    geplaatst op
  • Jammer dat het artikel vanaf alinea 1 negatief over het initiatief is. Het is goed om kritisch te zijn en niet elke startup idee is goed, maar belicht ook eens de redenen waarom het wel zou kunnen lukken!

    Ik denk dat het merendeel van de lezers en auteurs de hoop en wil heeft dat het startup klimaat in Nederland sterker wordt. Daarvoor zijn ondernemers nodig, durf-investeerders maar ook b.v. een Nederlandse pers & blogosphere die zowel kritisch als motiverend is. Het is zo makkelijk om vanaf de zijlijn een initiatief de grond in te boren; en dat gevoel krijg ik erg bij dit artikel.

    Bij deze de uitdaging aan @BertVegelien om die positieve kant ook eens te onderzoeken! :) Wellicht als comment onder de post?

    (Disclaimer: ik heb niets met BKSY te maken maar ben wel een Nederlandse (internet) ondernemer)

    geplaatst op
  • Hallo Martijn,
    We denken verschillend over de functie van pers & blogosphere. Als ik bij dit project betrokken was geweest, dan was ik niet de irritante ‘kanniet’-zegger, waarvan je doorgaans gek wordt bij brainstormsessies. Maar mijn functie is anders. Ik bekijk de app c.q. dienst, zoals die wordt gepresenteerd aan de wereld door de bedenkers en vind vervolgens dat die op deze manier geen marketmover zal zijn. Mijn mening, ja. So? Ik geef zelfs nog aan wat hem beter zou kunnen maken (interessegroepen/geografisch zoeken). Bovendien heb ik geheel objectief een aantal mensen, die er verstand van kunnen hebben, hun mening laten geven over Bksy. Daarin kun je me absoluut niet betichten van ‘leading the witness’ of van het bewerken van commentaar in mijn richting. Misschien is het gewoon niet zo’n goed initiatief. Dat kan toch? Ik heb geen behoefte aan de rol die je me wilt geven.
    Bert

    geplaatst op
  • Bedankt voor het artikel en voor het (kritisch) meedenken. In ons gesprek ontdekten Bert en ik al dat we over een aantal zaken verschillend denken. Dat kan en mag uiteraard. Graag licht ik nog wel een paar zaken toe vanuit ons perspectief om hopelijk een bijdrage te leveren aan de discussie.

    Willen mensen boeken delen? Over het algemeen is de Nederlander daar nog voorzichtig mee. Maar als mensen delen, dan “...willen Nederlanders vooral kennis, boeken, huishoudelijke hulp of klusjes aanbieden.” (http://www.nu.nl/internet/4036235/nederlanders-huiverig-spullen-online-delen-of-verhuren.html) In cijfers: 10% van 27% van pak-em-beet 12M huishoudens is een potentie van 300.000 gebruikers op dit moment. Alleen al in Nederland. Dan is 100.000 toch geen gekke stip aan de horizon? Dat mensen “toch echt niet buiten hun directe vriendenkring” uitlenen is een aanname en zullen velen met ons ontkennen (http://www.peerby.com/, http://deeleconomie.nl/onderzoek-deeleconomie-bereidhied-te-delen-zeer-hoog/, http://www.groeiversneller.nl/2014/08/de-deeleconomie-delen-lenen-helpen-verdienen-en-leuke-contacten-op-de-koop-toe-deel-jij-al/).

    Dan de bibliotheek van de toekomst. Als je een bibliotheek definieert als een instelling waar je boeken kunt lenen (heel smal, maar wel oorspronkelijk), dan zijn bibliotheken het er zelf ook over eens dat die rol voor hen te beperkt is geworden. Ze richten zich steeds meer op geletterdheid in de maatschappij in het algemeen, met bv boek-in-de-klas-programma’s (zoals ook Frank Huysmans in zijn reactie zegt). Het is een semantische discussie of de definitie zich moet aanpassen aan de werkelijkheid, of dat de bibliotheken in de kern veel meer dan een bibliotheek zijn omdat ze hun focus verbreden/verleggen.

    De oorspronkelijke rol van bibliotheken maakt echter dat kosten voor fysieke boeken en gebouwen sterk drukken op de begroting. De bibliotheken die wij hebben gesproken zijn over het algemeen dan ook erg positief over het decentrale idee van Bksy en we zijn verschillende samenwerkingen aan het verkennen. Daar is dus een onjuistheid in het artikel geslopen.

    We hebben verder gesproken met een brancheorganisatie en zij voorspelde dat uitgeverijen minder enthousiast zouden zijn dan bibliotheken. Dat werd bevestigd door de kleine uitgeverij die we hebben gesproken, hoewel na wat brainstormen ook wel weer mogelijkheden werden gevonden. Deze liggen in de lijn van de kansen die Ronald Giphart benoemde op ons lanceringsfeestje (http://us9.campaign-archive1.com/?u=dcd1c24960eba439f47b8d176&id=87c362c80f).

    Dat een branche zelf niet enthousiast is over vernieuwing zien we natuurlijk vaker. Verschillende branches hebben zich laten verrassen door ideeën van buitenaf (fotografie, muziekindustrie, reisbureau's). Bksy is niet hetzelfde als Instagram, iTunes of AirBnB, ik wil alleen maar aangeven dat vernieuwing niet uit de branche zelf hoeft te komen. Dus dat de branche niet op ons zit te wachten zegt wat mij betreft niks over het wel of niet slagen van het idee.

    Dan onze timing. Wij geloven dat een startup een idee is op zoek naar een houdbaar business model. Vervolgens, dat je dit idee zo snel mogelijk naar de markt brengt (en dus ook de media op zoekt) om vandaar samen met gebruikers op zoek te gaan naar dat business model. Dus dat de app/community op dit moment nog voor veel verbeteringen vatbaar is, daar is niemand het mee oneens. Daarbij zijn een beperkt budget en middelen natuurlijk een bepalende factor. Hoewel er al wel een business model is en er ideeën zijn voor verschillende verdienmodellen, zullen we de haalbaarheid en de houdbaarheid daarvan moeten onderzoeken.

    Tenslotte e-books. Die veroorzaken redelijk wat reuring in de media en wellicht gaan die ook een groot deel van de fysieke boekenmarkt afsnoepen. Maar even de cijfers: In Nederland zijn ebooks goed voor 5,5% van de omzet op de boekenmarkt (http://www.nu.nl/weekend/4089939/e-bookmarkt-abonnementen-nieuwe-kopen.html). Ik zeg niet dat ebooks de fysieke boeken niet (voor een groot) deel gaan vervangen. Wel dat we nog tijd hebben om na te denken wat we in de toekomst met ebooks willen doen. Op dit moment zijn er echter nog veel meer lezers van fysieke boeken en is dat wat ons betreft een prima basis om de community mee te bouwen.

    @Martijn Dank voor je positiviteit!

    geplaatst op

Plaats zelf een reactie

Log in zodat je (in het vervolg) nóg sneller kunt reageren

Vul jouw naam in.
Vul jouw e-mailadres in. Vul een geldig e-mailadres in.
Vul jouw reactie in.

Herhaal de tekens die je ziet in de afbeelding hieronder


Let op: je reactie blijft voor altijd staan. We verwijderen deze dus later niet als je op zoek bent naar een nieuwe werkgever (of schoonmoeder). Reacties die beledigend zijn of zelfpromotioneel daarentegen, verwijderen we maar al te graag. Door te reageren ga je akkoord met onze voorwaarden.